Geprint vanhttps://www.tuinadvies.nl/artikels/de_opmars_van_de_letterzetter

menu
Tuinadvies

https://www.tuinadvies.nl   /    maandag 19 augustus 2019

De opmars van de letterzetter - Ips typographus

boekdrukkever - ips typographusHet is je misschien nog niet opgevallen maar het gaat niet zo goed met enkele sparrensoorten in ons land. Steeds vaker zie je volledig roste exemplaren opduiken in privétuinen, bosranden of boomgroepen. Indien je een logische denkpiste volgt, denk je onmiddellijk aan droogte en dat is niet geheel naast de kwestie. Sparren en coniferen verzwakken door de droogte en worden nadien genadeloos aangetast door een minuscule boomkever, de opmars van de letterzetter.

Ips typographus is afkomsig uit de familie van de schorskevers (Scolytidae). Deze donkerbruine boekdrukkever is 40 tot 55 mm klein en komt van nature voor in geheel Europa. De letterzetter tast vooral fijnsparren (Picea) aan maar komt ook voor op douglas (Pseudotsuga) en de lork (Larix). In ons, de laatste jaren, meer dan gunstig klimaat worden er elk jaar twee à drie generaties geboren, dit tussen april en oktober.

De opmars van deze kleine kever is dus een rechtstreeks gevolg van de lange droge zomerperiodes die ons land de laatste jaren kent. Na enkele droge jaren verzwakken onze bomen en worden zij een gemakkelijk slachtoffer voor de letterzetter die doorgaans geen gezonde of jonge bomen aantast. De aanwezigheid van de letterzetter staat en valt dus met de klimatologische omstandigheden.

Mannelijke kevers gaan op zoek naar een geschikt stukje schors en boren zich een weg naar binnen waar ze een paringskamer maken. Vrouwtjes worden gelokt door een chemische stof die door het mannetje wordt verspreid. Na de paring beginnen de vrouwtjes de schors van de door droogte verzwakte sparren te mineren, over een lengte van ca. 15 cm zetten zij tientallen eitjes af. Afhankelijk van de temperatuur verschijnen de eerste pootloze witte larven één à twee weken later, zij knagen op hun beurt nieuwe gangen, horizontaal op de moedergang. Na het verpoppen, zoeken ze een weg naar buiten om naar de volgende boom te vliegen. Letterzetters zijn geen al te goede vliegers en tasten dus enkel bomen in de nabije omgeving aan.

aangetaste fijnsparren

De gemineerde schors laat uiteindeijk los en door de herkenbare gangenstructuur weet de boseigenaar onmiddellijk hoe laat het is. De structuur lijkt enigszins op de regels van een boek, what's in a name.  Aangetaste fijnsparren gaan onherroepelijk dood, de boom kleurt oranje bruin vanaf de top om uiteindelijk volledig af te sterven.


Letterzetters zijn niet in staat om grote afstanden te migreren en verdwijnen doorgaans samen met het gesneuvelde sparrenbestand. Aangetaste bomen dienen te worden geveld, afgevoerd en vernietigd. Betekent dit nu het einde van onze naaldbomen? De letterzetter spaart jonge en gezonde bomen en zal dus finaal voor een flinke verjonging van het bos zorgen. Het wegvallen van grote groepen sparren zorgt voor licht en lucht op de bosbodem waardoor tal van andere soorten een kans krijgen. Er komt dus een verschuiving in de biodiversiteit van het bosbestand.

Bovendien hebben de zwarte en bonte spechten opnieuw een boerenjaar want zij voeden zich overvloedig met tal van keverlarven.

#5673

Auteur: Thomas
Redactie Tuinadvies
http://www.tuinadvies.be/tuin/145930/thomas-p