Schimmel in compostbak en beschimmeld fruit: zo houd je jouw compost gezond
Oorzaken en signalen van schimmel in compostbak
Schimmel in compostbak ontstaat doorgaans wanneer de hoop te vochtig is, onvoldoende zuurstof krijgt of een onevenwichtige koolstof-stikstofverhouding bevat. Op de bovenkant zie je soms een dunne witte, grijze of groene vacht; dit zijn schimmels zoals Penicillium of Mucor die meedoen aan de afbraak van organisch materiaal. Een duidelijk teken van schimmel is ook een muffe, wat zure geur en plakkerige textuur van het materiaal.
Andere oorzaken zijn:
- Te veel keukenafval met hoog vochtgehalte
- Weinig luchtcirculatie door een gesloten of dichte bak
- Onbalans tussen groenafval (nitraatrijke materialen) en bruinmateriaal (koolstofrijke materialen)
- Onvoldoende afwisseling van klein en grof materiaal
Belangrijke signalen en wat ze betekenen
- Witte tot grijze schilferige groei: vaak onschadelijk maar duidt op actieve schimmelwerk
- Donkergroene of zwarte vlekken: kunnen geuren versterken; monitor of verwijderen
- Sterke muffe geur: duidt op overmatige vochtigheid en gebrek aan aeratie
Effectieve aanpak: voorkomen en bestrijden
Om schimmel in compostbak te beperken, richt je je op drie factoren: vocht, zuurstof en balans.
- Vocht: houd de vochtigheid rond 40-60%. Bij knijp-test moet het materiaal net zo vochtig zijn als een uitgewrongen spons.
- Zuurstof: belucht de hoop regelmatig door te roeren of een beluchtingssysteem te gebruiken.
- Balans: voeg afwisselend koolstofrijke materialen (blaadjes, stro, karton) en stikstofrijke materialen (groente- en fruitresten, theezakken) toe, zodat de C/N-ratio dichter bij 25-30:1 komt.
Andere praktische maatregelen zijn: geen vlees of zuivel in de bak, zorg voor een goede afvoer en vermijd te grote porties in één keer, en pas de structuur van de hoop aan zodat water weg kan en lucht erbij komt. Warmtebehandeling zoals hot composting kan helpen bij killen van ziekteverwekkers, maar thuis is een stabiele grote, geventileerde hoop vaak realistischer.
Specifiek: beschimmeld fruit compost
Beschimmeld fruit in de hoop kan veel vocht en schimmelsporen toevoegen. In de meeste huishoudelijke situaties is het prima om beschimmeld fruit in de compost te verwerken, zolang je de hoeveelheid beperkt houdt en de hoop voldoende warmte en zuurstof krijgt. Verwijder sterk beschimmelde stukken en voeg de rest toe in combinatie met koolstofrijke materialen.
- Verwijder het zichtbare schimmelmateriaal, gooi het eventueel in een groenafval container als het uitgesproken beschimmeld is.
- Snijd of verklein grote hoeveelheden fruit zodat de schil minder water af geeft en de afbraak sneller verloopt.
- Boor de hoop opnieuw aan met dunnere lagen bruin materiaal zoals stro, papier of bladeren om droogte en beluchting te bevorderen.
Als je een wormenbak (vermicompost) onderhoudt, vermijd dan overmatige beschimmelde fruitresten, omdat sommige schimmels en schimmelsporen de wormen verstoren. In een droge, goed geventileerde composthoop krijgen schimmels vaak de kans om zich aan het materiaal op te warmen en te verspreiden terwijl ze helpen bij de afbraak.
Onderhoudstips en best practices
- Houd de bak schoon en droog aan de buitenkant; gebruik een schone handschoen bij onderhoud
- Bedek verse restjes met een flinke laag bruin materiaal
- Controleer regelmatig de vochtigheid en roer de hoop minstens eens per week los
- Vermijd het toevoegen van beschimmeld fruit in grote hoeveelheden
- Overweeg een aparte sectie of speciale compartiment voor fruitige etenswaren als je veel keukenafval hebt
Uitproberen, observeren en bijsturen is sleutel bij composteren. Een zorgvuldige aanpak zorgt ervoor dat schimmel in compostbak beheersbaar blijft en dat jouw compost later mogelijk als voeding voor planten kan dienen.
Met deze aanpak houd je de composthoop actief, fris en nuttig voor in de tuin.