Plagen bij basilicum: herkenning en bestrijding van trips, witte beestjes, bladluis en witte vlekjes
Veelvoorkomende plagen en ziekten bij basilicum
In de teelt van basilicum kun je verschillende plagen en ziekten tegenkomen. Hieronder beschrijf ik per plaag wat de kenmerken zijn, hoe je het herkent en welke opties er bestaan voor bestrijding en preventie. De besproken onderwerpen omvatten trips basilicum, witte beestjes op basilicum, bladluis op basilicum en witte vlekjes op basilicum.
Trips op basilicum
Trips zijn kleine, slanke insecten die het bladweefsel raspen terwijl ze sap afnemen. Ze bewegen snel langs de onderkant van bladeren en kunnen fijne, zilverachtige vlekjes achterlaten. Kenmerkend zijn ook een wat verzwakte groei en soms misvormde bladknoppen bij jonge scheuten.
Oorzaken en klimaat: trips geven de voorkeur aan warme, droge omstandigheden en een beperkte luchtcirculatie. Planten die slecht worden geventileerd en weinig water krijgen, raken sneller besmet.
Impact op de plant: trips kunnen de groei belemmeren, de aromatische eigenschappen van basilicum verminderen en virussen overdragen aan de plant.
Bestrijding en preventie:
- Plaats blauwe of gele kleefstrips om volwassen trips te vangen en populaties te monitoren.
- Spuit de planten regelmatig af met een krachtige straal water om populaties te verlagen.
- Pas zeep- of olieoplossingen toe zoals insectenzeep of neemolie volgens de instructies; concentreer behandeling op de onderkant van bladeren en herhaal na enkele dagen.
- Maak gebruik van natuurlijke vijanden zoals predatore mite en lieveheersbeestjes waar mogelijk, en zorg voor een divers ecosysteem in huis- en tuinomstandigheden.
Witte beestjes op basilicum
Witte beestjes op basilicum verwijzen meestal naar witte vliegen. Ze hangen aan de onderkant van bladeren, zuigen sap en laten een honingdauw achter die schimmelvorming kan veroorzaken. Bij zware besmetting zien bladeren er geel uit en valt bladwerk uit.
Oorzaken: ze geven de voorkeur aan warme, droge omstandigheden en kunnen zich snel verspreiden in ruimtes met beperkte ventilatie of binnenshuis groei.
Impact: naast directe schade kunnen ze virussen verspreiden en de plant verzwakken.
Bestrijding en preventie:
- Verwijder ernstig aangetaste bladeren en gebruik gele kleefvallen om populaties te monitoren.
- Was de bladeren af met een sterke, maar zorgvuldige straal water en behandel daarna met insectendodende zeep of neemolie volgens de aanwijzingen.
- Overweeg biologische bestrijders zoals parasitoïde wespen of roofvliegjes om de plaag in balans te brengen, en houd rekening met binnenshuis omstandigheden.
- Verwijder afgevallen plantendelen en zorg voor een schone omgeving om herbesmetting te voorkomen.
Bladluis op basilicum
Bladluis op basilicum komen vaak in aantallen voor en zuigen sap uit de bladeren. Dit veroorzaakt krulling, vervorming en een zoete honingdauw die tot schimmelvorming kan leiden. Ze vermenigvuldigen zich snel, vooral op jonge scheuten.
Oorzaken: bladluizen nemen toe bij warme, vochtige omstandigheden en op planten die gestresst raken door watertekort of kou.
Impact: snelle populatiegroei kan leiden tot groeiremming en verlies aan aroma en opbrengst.
Bestrijding en preventie:
- Spuit met water om de aantallen te verminderen en bladluis te verwijderen.
- Toepassen van insectendodende zeep of neemolie op de bladeren volgens de aanwijzingen; herhaal na enkele dagen.
- Introduceer nuttige insecten zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegjes waar mogelijk.
- Zorg voor gezonde groeiomstandigheden en vermijd overmatige bemesting met stikstof die bladluis aantrekt.
Witte vlekjes op basilicum
Witte vlekjes op basilicum worden meestal veroorzaakt door powdery mildew, een schimmelziekte die een wit poederachtig laagje op bladeren achterlaat. Dit kan leiden tot verminderde fotosynthese en minder aromatische planten.
Oorzaken: warme dagen met beperkte ventilatie, vochtige nachten en weinig luchtcirculatie verhogen de kans op powdery mildew.
Preventie en behandeling:
- Verbeter de luchtcirculatie en vermijd nat blad; geef water bij de wortels en in de ochtend.
- Verwijder aangetaste bladeren en zorg voor voldoende ruimte tussen planten.
- Toepassen van biologische fungiciden zoals zwavel of kaliumsorbaat (kaliumsorbat) of een melkspoeling als huismiddel; volg altijd de gebruiksaanwijzing.
- Overweeg preventieve behandeling voordat de symptomen zichtbaar zijn, vooral bij binnenteelt.
Onderhoudstips voor alle basilicumplagen: houd de planten schoon, verwijder plantresten en wis het blad regelmatig, laat geen vocht op de bladeren achter en geef voldoende zonlicht en ventilatie.
Een gezonde basilicumplant geeft weerstand aan plagen en kan met tijdige aandacht goed blijven groeien.