Geprint vanhttps://www.tuinadvies.nl/artikels/mangifera_indica_of_mango

Tuinadvies

Toon alles uit: "Tropische planten"

Mangifera indica of mango: herkomst, soorten, vermeerderen, kenmerken, gebruik, teelt,...

Mango
 

Mango is naast banaan en ananas de belangrijkste tropische vrucht die sinds 4000 jaar gecultiveerd wordt. Hij wordt ook wel de 'appel van de tropen' genoemd. Het is de nationale vrucht van India, geworteld in de geschiedenis van dit land. Zowel voor de hindoes als ook voor de boeddhisten heeft hij religieus symbolische betekenis.

Herkomst van de mango

Inheems is de mangoboom in de indo-burmesische streken. India is tegenwoordig het enige land waar wilde mangobossen met  hun verschillende variëteiten groeien. De mangiferafamilie omvat ca.60 boomachtige soorten, waaronder de bekende Mangifera indica. Tegenwoordig is hij in alle tropische gebieden als cultuurplant te vinden, maar ook in subtropische zoals Florida, Zuid-Afrika, Israël, Cyprus en Egypte. Als cultuurplant duikt de mangoboom voor het eerst in Maleisia op en rond 1400 na Chr. op de Filippijnen. Daarna veroverde hij de Zuid-Aziatische landen. De verdere verspreiding gebeurde door de Portugezen. Vermoedelijk brachten zij deze vrucht aan het begin van de 16e eeuw van Goa (India)naar Oost-Afrika, West-Afrika en tenslotte naar Brazilië. Van daaruit vonden zaden hun weg via Jamaica en Mexico naar Florida en Hawaï. In Kernland (Australië) werd de Mango in 1870 geïmporteerd.

Mango wordt ook in Zuid-Spanje en Noord-Afrika geteeld.

bloem

 

Naamgeving van de mango

Oorspronkelijk was de mango bekend onder de namen ambag, aniba en amba. De Tamielse naam man-kay oftewel de Singhaalse term man gas (gas=boom) leidden tot de huidige naam mango.

Mangifera betekent zoveel als boom die mangovruchten draagt.

 

Plantkenmerken

De altijd groene mangoboom is één van de grootste fruitbomen ter wereld . Hij kan meer dan 25 m hoog worden. De leerachtige bladeren met hun pregnante nerven zijn 10 tot 20 cm lang. Ze zijn in het begin bleekroze en worden later donkergroen, lijkend op die van de laurier. De witte, gele of lichtroze bloemen zijn of mannelijk of tweeslachtig en zitten aan 10 tot 16 cm lange pluimen. Zij ontwikkelen zich tot de sappige vruchten die met lange stelen aan de takken hangen. Er zijn vruchten die nauwelijks groter zijn dan een abrikoos, terwijl anderen een gewicht van 2 kilo bereiken. De vorm is langwerpig ovaal, nier- of hartvormig. De kleur van de schil van rijpe vruchten kan groen, geel, rood of oranje zijn. Het vruchtvlees is meestal goudgeel, zacht en licht vezelig. Er zijn soorten met papachtige inhoud, die door een kleine opening er uit gezogen kan worden.

De grote ovale pit is moeilijk van het vruchtvlees los te maken. Hij omsluit een kiem of meerdere kiemen, waaruit zich slechts één bevruchte eicel ontwikkelt.

Mango kan een lichte terpentijnsmaak hebben, die van ras tot ras verschilt.

rijpe vruchten

Gebruik

In eerste instantie is de mango (in de hindoeïstische Veda’s godenspijs genoemd) een belangrijk voedingsmiddel voor de mensen in tropische landen. Hij is rijk aan vitamine A en C en verschillende mineralen.

Uit de pit wint men vet voor de zeep - en cosmetica-industrie. In India worden mangoproducten als geneesmiddel gebruikt. Het vruchtvlees bevordert de spijsvertering en heeft een licht laxerend effect. Mango’s worden gebruikt om bloedingen te doen stoppen en het hart te versterken. Er wordt beweerd dat hij een positief effect op het functioneren van de hersenen heeft. Het inademen van de damp van mangobladeren zou keelontsteking genezen en van de hik bevrijden.

De schors bevat het zogenaamde resine. Vermengd met limoensap geneest men daarmee huidziektes.

De mango zou eigenlijk binnen de wereldhandel een grotere rol moeten spelen dan tegenwoordig het geval is. Het is tragisch dat de helft van de rijpe vruchten ongebruikt wegrot. Het probleem is dat hooguit drie maanden lang geoogst kan worden. Op grond van ontbrekende infrastructuur kunnen de vruchten niet voldoende geëxporteerd worden. Daar, waar wel geëxporteerd wordt, worden de vruchten onrijp geplukt. In gekoelde laadruimten worden zij naar onze streken getransporteerd. Natuurlijk heeft dit nadelige gevolgen voor de smaak. In feite weten wij niet hoe een echt rijpe mango smaakt.

De mango is zeer geschikt voor de verwerking tot producten als mangochutneys, compote en voedingsmiddelen voor baby’s, mangoijs en mangoyoghurt.

rijpe mango

 

Soorten en vermeerdering

In India zijn meer dan 1000 variëteiten te vinden.

Vermeerdert wordt  de mango meestal door geënte stekjes. Deze planten dragen al naar 3 jaar, bomen uit zaden pas na 7 jaar vruchten.

 

Symboliek en Mythologie

De gigantische mangoboom symboliseert kracht en sterkte. Het Sanskritwoord amra werd vroeger gebruikt om aan een persoon of object waardigheid en bewondering toe te kennen. Het inademen van de geur van de bloem zou helpen bij liefdesverdriet.

Volgens een legende kreeg Boeddha van een dame namens Amradarika een mangotuin cadeau. In de Indiase mythologie belichaamt de mango de gedaanteverandering van Prajapat, god van de schepping. Bundels van jonge takken en bloemen worden nog tegenwoordig bij bepaalde religieuze ceremonieën gebruikt.

 

Teelt

Het beste groeien mango’s op een losse, vrij schrale bodem. Zij kunnen goed tegen droogte. Zij hebben voor het rijpen van de vruchten een droogteseizoen van 3 maanden nodig.

Als we zelf een mangoplant willen kweken, moeten we eerst de pit met een scherp mes openbreken omdat de kiem door het onrijp plekken niet genoeg kracht heeft om er zelf uit te komen. Je kunt hem in vochtige bladaarde planten en met plastic afdekken. Op een warme plek in de schaduw zullen er, als je geluk hebt, na drie weken de eerste blaadjes tevoorschijn komen. Het plastic kun je dan verwijderen en de tere plant langzamerhand aan het zonlicht wennen. Het wortelstelsel zal zich ontwikkelen en moet dus in een grotere pot geplant worden. Bij ons zal de mangoboom niet bloeien.

rijpe Mangovrucht

 

Mangifera indica (bot.)

Mangotree (Eng.)

Manguier (Frans)

Mango (Duits)

Anacardiaceae - pruikenboomfamilie


#1529

Auteur: Brigit Kahlert
www.stemderbomen.nl