Geprint vanhttps://www.tuinadvies.nl/artikels/japanse_rotstuin_aanleggen

Tuinadvies

Toon alles uit: "Tuininrichting"

Basisvormen bij aanleg van een Japanse rotstuin

Ryoan-ji  Japanse rotstuin aanleggen
De "droge tuin" van Ryoan-ji

Bij een goed aangelegde Japanse tuin komt een bepaald gevoel van rust over je heen. Hoewel het bijzonder moeilijk is net dat bepaald element te gaan benoemen dat de bron van deze vredige invloed geeft, maakt de vaste en verankerde structuur van stenen en rotsen wel een heel goede kans om net dat ietsje extra te geven. Het is dan ook geen verrassing dat de Japanse tuinman graag stenen gebruikt als basis voor de tuin, naast planten en andere ornamenten.
Ryoan-ji is een van de drukst bezochte tuinen in Japan. Deze tuin heeft als kenmerk dat hij geheel uit steen is opgemaakt. Het enige levende dat daar te vinden is, is het mos die groeit tussen de stenen. Maar proberen wij in onze streken deze tuin na te bootsen zal het bevredigend effect steeds minder zijn. Het lijkt erop dat de geest van de echte Japanse tuin voor ons ongrijpbaar is.

Een van de regels om stenen in de tuin te plaatsen is het gebruik van veel en oude stenen. Hoewel de Japanse cultuur al duizenden jaren anders is dan de onze, zorgt er niet perse voor dat wij deze vorm van kunst niet kunnen aanleren.  Het basisidee achter deze Zentuinen ligt in vele rituele van het Japanse leven. Door het aanleren van enkele basisregels voor het plaatsen van stenen kunnen we al aardig enkele leuke indrukken creëren.

Er zijn een 5-tal courant gebruikte stenen in Japanse rotstuin. Deze worden al duizenden jaren gebruikt in verschillende combinaties, maar wel met begrip van enkele basistypen en een aantal gemeenschappelijke gebruiken:

Steen van de ziel of Reishoseki
Een lage verticale steen die de ziel of Reishoseki wordt genoemd. Dit is een liggende platte steen met een brede basis met een taps toelopende top. Dit soort steen zal een vorm zijn die meerdere keren in het landschap zal teruggevonden worden.

De lichaamsrots of Taidoseki
Een tweede is een slanke en verticaal staande rots (Taidoseki) die het lichaam symboliseert of ook refereert naar god. De basis van de steen is niet veel groter dan de top ervan. Het spreekt voor zich dat de plaatsing van deze steen vrij secuur moet gebeuren. Plaats deze steen aan de achterzijde van de rotspartij, aangezien dit de stroming van de tuin zal bepalen. Plaats deze nooit vooraan in de rotspartij.

De hartrots of Shintaiseki
Een andere platte steen of hart-steen is een van de meest nuttige stenen die kunnen gebruikt worden.  Deze zorgt voor een harmonieuze samenhang en combineert de verticale met de horizontale lijnen. Deze wordt meestal in meer complexere rotspartijen gebruikt.

De vertakkende steen of Shigyoseki
Deze steen symboliseert de armen. Deze steen is meestal breder aan de bovenkant dan de onderkant. Het is bijzonder moeilijk om de juiste rots hiervoor te vinden. Als de top te groot wordt zal de rots onvast overkomen en zal de energie uit de volledige rotspartij verbreken.

De Ox-steen of Kikyakuseki
Deze steen vormt de voorgrond van de rotspartij en dien eveneens met grote zorg geplaatst te worden. Het ene uiteinde van de steen is hoger dan de andere en zorgt ervoor dat de andere stenen verenigd worden met elkaar.


Shitenno-ji Honbo tuin - Japanse zentuin aanleggen
Shitenno-ji Honbo tuin

Bovenstaande basisvormen kunnen gebruikt worden om een aantal combinaties te maken. Om de partij compleet of voller te maken kan gebruik gemaakt worden van zogenaamde “helpende stenen” die kleiner en onopvallender zijn die geen specifieke vorm moeten hebben. 2 of 3 partijen stenen zijn het meest gebruikt en kunnen in de tuin geplaatst worden om een samenhorend optisch beeld te ontwikkelen.

Er zijn echter een aantal valkuilen die men bij de aanleg van een Japanse rotstuin in het achterhoofd moet houden. Er zijn een aantal stenen die absoluut moeten vermeden worden. Deze “zieke” stenen zullen de energie uit de rotspartij verloren doen gaan. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld rotsen met gebreken of misvormingen. Ook stenen die niet in verband kunnen gebracht worden met al bestaande rotsen in de tuin moeten geweerd worden.


#3307