Geprint vanhttps://www.tuinadvies.nl/artikels/een_tuinreis_naar_londen-3

menu
Tuinadvies

https://www.tuinadvies.nl   /    zondag 15 december 2019

Tuinreis naar Londen (deel 3)

Je vindt het op het internet:  London behoort tot de vijf meest groene steden van de wereld, maar alles kan nog beter.

Boris Johnson, de vorige burgemeester van London is niet alleen een beetje excentriek en een vijand van een Verenigd Europa, maar hij had soms ook wel goede ideeën.  Zo lanceerde hij in 2011 een plan om de totale oppervlakte aan groen in de stad in de ruimste zin te doen toenemen.

Hij is ervan overtuigd dat meer groen in de stad niet alleen een gezondere en aangenamere omgeving creëert om er te leven en te werken en dat het de opwarming van onze planeet helpt vertragen, maar dat het zelfs ook economische voordelen heeft en (groene) jobs oplevert.  

Dat het gemeend was bewijst dat er ook objectieven werden vastgelegd: 5 % toename tegen 2030 en nog eens 5% tegen 2050, iets wat de groene partij dan weer te weinig ambitieus vond maar men moet ergens beginnen… .  Het plan omvatte o.a. het aanplanten van 20.000 straatbomen, het stimuleren van allerlei burgerinitiatieven om te tuinieren en een oproep voor de installatie van meer daktuinen en groene wanden. 

Laat ons hopen dat de huidige burgemeester hem daarin volgt of tracht te overtreffen.

Tijdens onze bezoeken aan London gingen wij dus eens op zoek naar mooie voorbeelden van dergelijke initiatieven en we vonden toch wel enkele hele mooie.  

De daktuin op het Canary Wharf Crossrailstation (0,4 ha)

 Nog zeer rustig op een zondagmorgen in april, maar goed benut tot zelfs druk bezocht op gewone werkdagen

Boven het gloednieuwe metrostation Canary Wharf (2015) bevindt zich een winkelcentrum met ook nogal wat horeca-zaken.  Het is vier verdiepingen hoog en boven op het dak ligt er, beschut onder een reusachtige half cylindervormige houten serre, een mooie tuin.

Een pad met diverse zijarmen en af en toe een zitbank, slingert zich 300 m ver doorheen een nu al weelderige beplanting.  Langs de beide korte zijden is er een soort lesruimte voorzien voor scholen of waar ook een optreden kan verzorgd worden.

Een aantal bijna volwassen bomen werden vooraf met kranen op het dak gehesen en wortelen nu, strategisch geplaatst boven steunmuren, in een 100 cm dikke laag grond.  Andere, met weinig wortels, zoals de boomvarens, worden nog een tijd ondersteund.  Openingen in de kunststof dakbedekking zorgen voor ongeveer voldoende bodemvocht en een aangenaam microklimaat voor mens en plant.

Langs de paden informeren borden de bezoekers over de maritieme geschiedenis van deze plaats en de symbolische betekenis van de plantenkeuze.  Eeuwenlang kwamen hier de schepen aanleggen met hun kostbare vrachten van over de hele wereld, waaronder ook de  ladingen exotische planten die plantenjagers van overal meebrachten en later de serres en tuinen van Kew of van hun rijke geldschieters sierden.

Gelegen ten noorden van Greenwich en pal midden op de Nulmeridiaan heeft men voor een geografische indeling van de beplanting gekozen met in het westen, planten uit het westelijk halfrond en ten oosten, uit het oostelijke.

Midden  tussen de reusachtige wolkenkrabbers van Canary Wharf dat, met zijn strakke blokken uit beton, staal en glas, het Manhattan aan de Thames wordt genoemd is dit, samen met het nabije Jubileepark  voor veel van de kantoorbedienden daar, een welkome oase tijdens de pauzes.

Voor lezers die nieuwsgierig zijn naar wat de TV-koks nu echt in hun restaurants aanbieden, er is een vestiging van zowel Carluccio als van Jamie Olliver op een boogscheut afstand van de daktuin.

 Lukraak uit het beplantingdschema:   uit het Amerikaanse continent , Cornus florida, Liquidambar, Eucryphia, Echinacea … en uit Azië en Oceanië, Sasa en Phyllostachys, Fatsia’s, Magnolia’s, Nieuwzeelandse Phormiums, Japanse Acers …

The Skygarden als hoogste daktuin van de stad.

Bovenop een van de hoogste wolkenkrabbers van de stad, het reusachtig kantoorgebouw in staal en glas op  Fenchurchstreet 20, bevindt er zich een overdekte terrassentuin van drie verdiepingen.  

De bouw van de Walkie Talkie, zoals de volksmond het noemt wegens de speciale vorm, stuitte al van bij het begin op tegenstand, vooral wegens de grote impact op de omgeving.   Nog meer kritiek kwam er nadat bleek dat het voor een ernstig windtunneleffect zorgde en dat de parabolische vorm het zonlicht op enkele plaatsen zodanig concentreerde dat men temperaturen op de grond  mat van 90°C waardoor vaak schade werd veroorzaakt.

Door zonneschermen op de zuidzijde werd daaraan verholpen en het gebouw maakt al volop deel uit van de skyline van The City.

Ook aan de aanvankelijke opzet  van de daktuin, een openbaar park en toeristische trekpleister,  moest er wat gesleuteld worden. Tenzij men boekt in een van de restaurants daarboven, blijft het aantal gratis bezoekers beperkt in aantal en in tijd, om een oncontroleerbare volkstoeloop te vermijden.  Zonder toegangsticket, te bestellen op hun website komt men er niet in.  Er is ook een strenge veiligheidscontrole.

Al wie er die inspanningen voor over heeft wordt daarboven echter wel verrast met een grandioos 360 graden uitzicht over London, midden het groen van een zeker niet zo alledaagse subtropische beplanting. 

 Een uur, de maximum voorziene tijd voor een bezoek is wat krap voor een volledige rondgang, als men die ook wil besluiten met nog een lekker drankje op het ruime terras van de Skybar, maar men controleert dat verder niet.

 Wie een beplanting verwacht zoals in de kassen in de Kewgardens of die van het Barbicancentre, komt wat bedrogen uit maar, maar het is er aangenaam verpozen, in de zithoekjes tussen boomvarens, yucca’s en Ficussen.

 Een van de gevels van dit gebouw bestaat ook nog eens uit een  groene wand van 700m2 en bevat 52.000 planten.

Nog enkele groene wanden in hartje van London

Wie langs de winkelstraat Piccadilly wandelt, kan er niet naast kijken.  De mooie begroeide muur, tien verdiepingen hoog, aan het chique Athenaeum Hotel valt onmiddellijk op.  Dit was de eerste realisatie in London van Patrick Blanc, de ontwerper van de groene muren aan het Musée du Quai Branly in Parijs.  Hij werkte daarvoor samen met Daniel Bell die ondertussen op dat vlak ook niet meer aan zijn proefstuk toe is, zowel voor beplantingen binnen( in Heathrow Airport bijvoorbeeld) als voor buiten.

De begroeide muur aan het Athenaeum Hotel bestaat uit zowel inheemse als exotische planten

Op de onderstaande foto zie je de groene wand op het metrostation van Edgeware road, aangeplant in 2011.  Deze wand , op een plaats met een enorme grote verkeersdrukte, is zeer goed gelegen voor het doorlopend onderzoek naar de invloed van dergelijke wanden op  luchbezoedeling.

De groene wand op het station van Edgeware Road (180 m2 met 15 soorten planten)

 Links, de zijgevels van het Rubens hotel  bij Victoriastation en rechts een gevel van de gebouwen van MTV in Camden

Andere mooie voorbeelden, waarvoor we soms al eens een omwegje maakten om te gaan kijken, zijn de groene wanden van het Rubens Hotel (21 m hoog en 350 m2), vol varens, bosaardbeien, maar evengoed ook crocussen en Geraniums en ook die van op het MTV-gebouw in Camden (305 m2), aangeplant in 2013.

Van op het dakterras van de Skygarden, konden we dan ook goed waarnemen hoe er steeds meer daktuinen en groene gevels worden toegepast, zeker op al de nieuwe gebouwen.

Het Queen Elisabeth Olympic Park (250 ha)

Ieder land dat de Olympische Spelen organiseert, doet dat vooral voor het internationaal prestige en verwacht er ook economisch voordeel van.  De megalomane bouwprojecten die met die Olympische dromen gepaard gaan, blijken later echter vaak erg overschat, te weinig doordacht en kunnen onvoldoende benut worden.  Peking, Athene en Sotsji en nu ook al Rio zijn daar duidelijke voorbeelden van.

Anders verliep het in London na de Spelen van 2012.  De stad hield er naast een gloednieuwe sportinfrastructuur, een nieuwe woonwijk ( 7000 wooneenheden) en een reusachtig  stadspark aan over.

Onder luid- of brutaal onderdrukt protest hele volkswijken slopen was hier niet nodig.   Men heeft de gelegenheid aangegrepen om de oude, verlaten en vervallen industriële site rond de twee armen van de Rivier Lea, leeg te maken, te saneren en om te toveren tot weer een parel aan de kroon van deze groenminnende stad.  

Alleen al de voorbereidende werken waren gigantisch. De 220 gesloopte gebouwen leverden duizenden tonnen bakstenen die zo goed mogelijk in hetzelfde project werden gerecycleerd.  De historische vervuiling van bodem en grondwater werd grondig aangepakt.  Twee miljoen ton aarde moest ontgift worden van oliën en zware metalen en werd hergebruikt.  Hoogspanningspylonen werden neergehaald en de leidingen kwamen ondergronds.

Nu vijf jaar later gaat het bouwen van de voorziene woontorens rond het park nog steeds door.  Ook het Olympisch stadion wordt verder goed benut.  Het huisvest Westham United intussen.

De kleurige borders van tijdens de spelen, waarin ook veel eenjarige planten verwerkt werden voor het snelle effect, worden nu aangepast naar een meer duurzame beplanting met vaste planten, vaak gegroepeerd per continent waarvan ze afkomstig zijn:  inheems, Zuid-Afrikaans, Noord-Amerikaans … . 

De huidige en toekomstige bewoners, de bezoekers aan de vele evenementen die in het park worden georganiseerd en de studenten of de kantoorbedienden wacht er  in elk geval een landschappelijk zeer interessant wandelgebied, even belangrijk als pakweg Hydepark of Regentspark.  Ook de kinderen worden er verwend met mooie, originele en vooral avontuurlijke kinderspeelplaatsen.

 


Kleurrijke, hoofdzakelijk steeds weer zichzelf uitzaaiende planten en sterke vaste planten, zorgen ervoor dat de oevers van de rivier en de kanalen er mooi uit zien en toch weinig onderhoud vragen

De Queen Elisabeth Hall Roofgarden

Al van op de Hungerford footbridge zie je de knalgele wenteltrap blinken die erheen leidt.  Dat is echter het enige kleurrijke aan dit gebouw.  Eenvoudige vormen en veel grijs beton zijn immers kenmerkend voor de Brutalist Style uit de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw.   Skaters legden beslag op de verdieping onder het theater terwijl grafittispuiters de boel versierden op hun manier.  Beiden zijn niet te pramen om deze ideale locatie nog op te geven.

Op het dak bevindt er zich echter nog een verborgen groene oase die het verdient bezocht te worden.  De Londenaars hebben ze al vlug ontdekt, nu de toeristen nog.

 

Deze daktuin is ook weer een beetje speciaal en wel hierom.    Hij werd namelijk aangelegd door een team van mensen die hun plaats in de maatschappij niet goed konden vinden.  Er waren o.a. daklozen bij, ex-gevangenen en ex-verslaafden.

Met financiële steun van het Eden Project uit Cornwall en begeleid door hun experten , kreeg dit troosteloze dak een heel nieuw aanzien.  Er kwam een ligweide, een natuurlijke border met wilde planten die insecten en vogels aantrekken, een moestuin- en kruidentuingedeelte in 30 houten bakken en een aantal flinke fruitbomen.

Het aan leggen van deze tuin hielp de meesten van hen in hun zoeken naar respect, zelfrespect, zinvol werk en vooral, een doel in het leven.  Tuinieren als therapie en sleutel tot het geluk.

Een van de teamleden getuigt heel trots dat hij nu clean is en voor het eerst in 30 jaar zijn huishuur zelf betaalt.  Een andere vertelt dat zij zich, na een lange periode van depressiviteit, nu weer gelukkig voelt en zich gewaardeerd weet.
Meer info over dit project: http://production.edenproject.com/eden-story/our-ethos/emilys-story-how-gardening-turned-my-life-around en http://edenproject.com:8080/eden-story/our-ethos/southbank-gardening-with-the-homeless

Het Eden Project werkte ook wel al meer samen met groepen mensen die lijden onder sociale uitsluiting, onder andere bij de aanleg van showtuinen voor de Chelsea Flowershow in 2009 en 2010.

Een ligweide op een dak en zithoekjes in de kruidentuin, men moet er maar opkomen …

Vanaf de balustrade krijgen bezoekers een prachtig uitzicht op de Thames en de skyline van London en het is er, op het caféterras, aangenaam zitten tussen het groen met een  koffietje of bij warm weer … beter een frisse pint ambachtelijke cider uit Kent of Sussex.

Nog een gepland ambitieus maar zeer duur groen(?) project uit de tijd van Boris Johnson  is de Gardenbridge.  Een brug over de Thames tussen de Waterloo- en de Blackfriarsbridge,  met een openbaar wandelpark er bovenop.

Of het er komt lijkt me nog twijfelachtig want dit project wordt fel gecontesteerd om veel redenen.  Dat er daarvoor een prachtige rij oude platanen moet sneuvelen en het uitzicht op St. Pauls Cathedral en Westminster vanaf de Southbank voor altijd verloren gaat, vinden de tegenstanders al even erg als de kostprijs.

‘Greening the city’ is dus nog steeds volop bezig in London en boeiend om te volgen.

Bekijk tuinreis deel 1
Bekijk tuinreis deel 2
Bekijk tuinreis deel 4
Bekijk tuinreis deel 5

#5383

Auteur: Joël De Coster
www.tuinadvies.be/tuin/132411/jdcoster